Trafik cezası ve idari para cezasına itiraz: 15 gün, sulh ceza hâkimliği, erken ödeme indirimi, radar ve EDS cezaları

Trafik cezaları dâhil tüm idari para cezalarına karşı yol, cezanın tebliğinden (veya öğrenilmesinden) itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurudur (Kabahatler K. m.27). Süre geçince ceza kesinleşir. Başvuru; adliyedeki sulh ceza hâkimliğine dilekçe, e-Devlet → UYAP Vatandaş → "İdari yaptırım kararına başvuru" veya cezayı veren il dışındaysanız bulunduğunuz yer sulh ceza hâkimliği aracılığıyla yapılabilir. Harçsızdır, avukat gerekmez. Dilekçede ceza tutanağının seri/sıra numarası, tarih, plaka, itiraz gerekçesi ve deliller (fotoğraf, araç kamerası, fatura, tanık, seyahat belgesi) yazılır.

Hangi gerekçeler işe yarar?

Ceza tutanağında şekil hatası (yanlış plaka, eksik madde, tarih/saat hatası, tebligat usulsüzlüğü); fiilin işlenmediği (radar kalibrasyon belgesinin istenmesi, EDS fotoğrafında plakanın okunmaması, aynı fiile aynı gün ikinci ceza); zorunluluk hali (hastaneye yetiştirme, acil durum, belgeyle); işaretleme eksikliği (park yasağı levhası yok/görünmüyor, fotoğrafla); aracı o tarihte başkasının kullanması. Hâkim dosya üzerinden karar verir; genellikle 1–3 ay sürer. Ceza 5.000 TL'nin (miktar her yıl güncellenir) altındaysa hâkimin kararı kesindir; üstündeyse 7 gün içinde bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir.

Tebligat ve "plakaya ceza"

Sürücü durdurulmadan yazılan cezalar (EDS, radar, park) araç sahibine tebliğ edilir (KTK m.116); tebligat 7201 s. Kanun'a göre adrese veya e-Tebligat (UETS) hesabına yapılır. e-Devlet'te görünen ceza "tebliğ edilmiş" sayılmaz; 15 gün tebligatla başlar, ancak e-Devlet'te görüp ödeme yapmak öğrenme sayılabileceği için itiraz edecekseniz tebligatı bekleyin ya da öğrendiğiniz tarihten itibaren 15 gün içinde başvurun. Aracı o sırada başkası kullanıyorsa araç sahibi, tebliğden itibaren 15 gün içinde sürücüyü bildirir; aksi halde ceza puanı ve ceza sahibe yazılır.

Erken ödeme indirimi ve itiraz

Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse %25 indirim uygulanır (m.17/6). İndirimli ödeme itiraz hakkını kaldırmaz: hem indirimli ödeyip hem itiraz edebilir, kazanırsanız ödediğiniz para iade edilir. Ödenmeyen ceza, kesinleşince Gelir İdaresi'ne gider; her ay %5 gecikme zammı işler ve araç muayenesinde ödenmeden muayene yapılmaz. Taksit: vergi dairesinden 6183 s. K. tecil talebi.

Ceza puanı ve ehliyet

Cezaların çoğu ceza puanı içerir; bir yılda 100 puan dolarsa ehliyet ilk seferde 2 ay, ikincide 4 ay geri alınır, üçüncüde psiko-teknik ve psikiyatri değerlendirmesi gerekir (KTK m.118). Puanlar ceza tarihinden bir yıl sonra silinir; e-Devlet "Sürücü Ceza Puanı Sorgulama"dan görülür. Hız cezalarında aynı yıl beş kez %30 üstü hız aşımı da ehliyetin 1 yıl geri alınmasına yol açar.