Hastane veya doktor hatası (malpraktis): nereye başvurulur, tazminat nasıl alınır, süreler
Komplikasyon ile hata farkı, hasta hakları birimi ve SABİM/CİMER şikâyeti, kamu hastanesinde idare mahkemesi ve 1 yıl / 60 gün kuralı, özel hastanede tüketici/asliye hukuk davası, ceza şikâyeti ve Mesleki Sorumluluk Kurulu, delil: tıbbi kayıtları isteme hakkı.
İlgili mevzuat: TBK m.49, m.502 (haksız fiil, vekâlet)2577 s. İYUK m.13 (idareye başvuru, 1 yıl/5 yıl)Hasta Hakları Yönetmeliği m.15–16 (bilgi ve kayıt alma)7406 s. Kanunla 3359 s. K. Ek m.18 (Mesleki Sorumluluk Kurulu)TCK m.85, 89 (taksirle öldürme/yaralama)
Her kötü sonuç malpraktis değildir. Komplikasyon, tıbbın kabul ettiği standartlara uygun tedaviye rağmen ortaya çıkabilen, hastanın önceden aydınlatıldığı risktir; tazminat doğurmaz. Malpraktis (tıbbi hata) ise hekimin/hastanenin standart uygulamadan sapmasıdır: yanlış teşhis, yanlış ilaç/doz, ameliyatta yabancı cisim unutulması, aydınlatılmış onam alınmaması, enfeksiyon önlemlerinin ihmali, takip ihmali. Sorumluluk hekimin ve kurumun; kamu hastanesinde idarenin sorumluluğudur.
İlk adımlar
1) Tıbbi kayıtları isteyin: epikriz, ameliyat notu, hemşire gözlem kâğıtları, tetkik sonuçları, onam formları hastanın hakkıdır (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16); e-Nabız'da da çoğu görünür. Kayıtların değiştirilmesi riskine karşı hemen isteyin, dilekçenizi kayda aldırın. 2) Başka bir hekimden ikinci görüş ve mümkünse yazılı değerlendirme alın. 3) Hastanenin Hasta Hakları Birimine başvurun; SABİM (184) ve CİMER şikâyeti Sağlık Müdürlüğü incelemesi başlatır; bu, dava için ön şart değildir ama idari inceleme raporu delil olur.
Tazminat: kamu mu, özel mi?
Kamu hastanesi/üniversite hastanesi: hekime doğrudan dava açılamaz (Anayasa m.129); zararı öğrendikten itibaren 1 yıl, her halde olaydan itibaren 5 yıl içinde önce ilgili idareye (Sağlık Bakanlığı/İl Sağlık Müdürlüğü, üniversite rektörlüğü) yazılı tazminat başvurusu yapılır; 30 gün içinde ret veya cevap yoksa 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır (İYUK m.13). Bu süreler hak düşürücüdür. Özel hastane/muayenehane: hasta tüketici sayılır; tutara göre tüketici mahkemesi (asliye hukuk yerine) görevlidir; zamanaşımı vekâlet ilişkisinde 5 yıl, haksız fiilde 2 yıl (ceza davası varsa uzamış zamanaşımı). Hastane ve hekim birlikte dava edilir; hekimin zorunlu mesleki sorumluluk sigortası (limitler yıllık güncellenir) tazminatı karşılar. İstenebilecekler: tedavi giderleri, iş göremezlik, bakıcı gideri, ölümde destekten yoksun kalma, manevi tazminat.
Ceza yolu ve Mesleki Sorumluluk Kurulu
Taksirle yaralama/öldürme için savcılığa şikâyet edilebilir. Kamu görevlisi hekimler ile 2022'den beri özel sektör hekimleri için de soruşturma izni Mesleki Sorumluluk Kurulu'ndan alınır (3359 s. K. Ek m.18); kurul izin vermezse ceza soruşturması yapılamaz, karara idare mahkemesinde itiraz edilebilir. Ceza dosyasındaki Adli Tıp raporu, tazminat davasının en güçlü delilidir; ancak ceza davası sonucu beklenmeden tazminat davası açılabilir.
Bilirkişi
Malpraktis davalarında kusur, Adli Tıp Kurumu veya üniversite bilirkişi heyeti raporuyla belirlenir; rapor uzun sürer (6–18 ay). Rapora itiraz ve ikinci rapor talebi mümkündür. Onam formu yoksa ya da genel/boş imzalanmışsa aydınlatma yükümlülüğü ihlali tek başına tazminat sebebi olabilir.
Sık sorulan sorular
Onam formunu imzaladım, hakkım kalmadı mı?
Onam, aydınlatılmış riskler için sorumluluğu kaldırır; hatalı uygulama için kaldırmaz. Ayrıca form genel ve anlaşılmaz ise ya da işlemden hemen önce panik halinde imzalatıldıysa geçerli aydınlatma sayılmayabilir.
Estetik ameliyat kötü sonuçlandı.
Estetik cerrahide hekim "sonuç" borcu altında sayılır (eser sözleşmesi, TBK m.470); vaat edilen görünüm sağlanmadıysa komplikasyon savunması daha dar uygulanır. Öncesi/sonrası fotoğraflar ve vaatler (mesaj, reklam) delildir.
Hastane kayıtları vermiyor.
Yazılı başvuru kayda aldırın; verilmezse İl Sağlık Müdürlüğü ve CİMER şikâyeti, gerekirse mahkemeden delil tespiti (HMK m.400) isteyin. e-Nabız kayıtları da ekran görüntüsüyle delil olur.
Yanlış tedavi SGK'lı hastanede oldu, ek masrafı kim öder?
İdareye tazminat başvurusunda düzeltici tedavi giderleri, ilaç, ulaşım ve iş kaybını kalem kalem yazın; SGK'nın karşıladığı kısım düşülür, kalanı idare öder.
Bu konuda sorunuzu yazın
Sağlık ve sigorta konusunda genel bilgi veren yapay zekâ asistanı. Günde 3 ücretsiz soru. İsim, TC, telefon gibi kişisel bilgi yazmayın — soru kaydedilmez, kimlik bilgisi istenmez.
Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık değildir. Kanun değişiklikleri ve içtihatlar sonucu etkileyebilir. Somut durumunuz için bir avukata başvurun.