Trafik kazasında ne yapmalı: anlaşmalı tutanak, polis çağırma, kusur oranı ve itiraz

Kaza sonrası ilk yükümlülükler KTK m.81'de sayılır: aracı durdurmak, güvenlik önlemi almak (reflektör, dörtlüler), yaralı varsa 112'yi aramak ve yardım etmek, kazaya karışan diğer sürücülerle kimlik ve sigorta bilgilerini paylaşmak. Olay yerinden ayrılmak hem idari ceza hem yaralanma varsa suçtur.

Polis mi, anlaşmalı tutanak mı?

Yalnızca maddi hasar varsa, tüm sürücüler ehliyetli, ayık ve araçlar sigortalıysa taraflar kendi aralarında Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doldurabilir. Şu hallerde mutlaka polis/jandarma (155/156) çağrılmalıdır: yaralanma veya ölüm, sürücülerden birinin ehliyetsiz veya ehliyeti yetersiz olması, alkol/uyuşturucu şüphesi, kamu malına zarar (bariyer, direk), tek taraflı kaza, sürücülerden birinin tutanağı imzalamaması, araçların birinde geçerli trafik sigortasının bulunmaması, sürücünün 18 yaşından küçük olması. Kolluk tutanağı tutmazsa kendi tutanağınızı ve fotoğrafları yine de alın.

Anlaşmalı tutanak nasıl doldurulur?

Form, sigorta şirketlerinden veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) "Mobil Kaza Tutanağı" uygulamasından bulunur; uygulama fotoğraf çekip tutanağı elektronik gönderir. Eksiksiz yazın: tarih, saat, yer; her aracın plakası, sigorta şirketi ve poliçe no; sürücülerin ehliyet bilgisi; kazanın nasıl olduğu (kısa, nesnel); kroki (yol, yön, çarpma noktası, şeritler, trafik işaretleri). Her iki sürücü imzalar; imza kusur kabulü değil, olayın anlatımının onayıdır. Araçları çekmeden önce fotoğraf: genel plan (her iki araç ve yol işaretleri), hasar yakın plan, plakalar, fren izleri, trafik levhası/ışık. Tanık varsa ad ve telefon alın; kamera varsa (MOBESE, iş yeri) yerini not edin. Tutanağı 5 iş günü içinde sigortanıza iletin.

Kusur nasıl belirlenir?

Tutanak ve fotoğraflar SBM üzerinden sigorta şirketlerine gider; şirketler 8 iş günü içinde kusur oranını belirler (%0, %50, %100 veya kusur paylaşımı). Anlaşamazlarsa Tutanak Değerlendirme Komisyonu üç iş gününde karar verir. Sonuç SMS/e-posta ile bildirilir ve e-Devlet "Kaza tespit tutanağı sorgulama"da görülür. Kusur oranına itiraz: sonucun bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketinize yazılı başvuru; komisyon tekrar inceler. Bundan sonra da hakkınız varsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu açıktır; mahkeme bilirkişi (trafik uzmanı) raporuyla oranı yeniden belirleyebilir ve sigortaların kusur tespiti mahkemeyi bağlamaz.

Sigorta şirketinin rücu halleri

Trafik sigortası zarar görene öder; ancak sürücü alkollü/uyuşturucu etkisinde, ehliyetsiz ya da ehliyeti yetersiz, aracı çalıntı kullanıyor, kazadan sonra yardım etmeden kaçmış veya araç muayenesiz ise sigorta ödediği parayı sigortalıya rücu eder (Genel Şartlar B.4). Kasko poliçelerinde de aynı istisnalar vardır; alkol tespiti kaskoyu tamamen devre dışı bırakabilir.