Boşanmada mal paylaşımı: edinilmiş mallara katılma rejimi, hangi mallar bölünür, ziynet, kredi ve şirket payı
2002 sonrası kural: evlilik içinde edinilen mallar yarı yarıya; kişisel mallar (miras, bağış, evlilik öncesi) hariç; artık değer hesabı, ziynet eşyası, kredili ev, şirket hissesi, mal ayrılığı sözleşmesi, 10 yıl zamanaşımı ve mal kaçırma.
İlgili mevzuat: TMK m.202–241 (mal rejimleri)TMK m.219 (edinilmiş mallar)TMK m.220 (kişisel mallar)TMK m.229 (eklenecek değerler)TMK m.236 (artık değere katılma)
Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır (TMK m.202); ayrıca sözleşme yapılmadıysa 1 Ocak 2002'den itibaren her evlilikte uygulanır. Boşanmada her eş, diğerinin evlilik süresince edindiği malların artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir. Bu bir alacak hakkıdır: tapu bölünmez, para olarak ödenir; ödenemiyorsa mahkeme malın satışına karar verebilir. Evlilik öncesi 2002'den önce edinilen mallarda o dönem için mal ayrılığı uygulanır (eski TMK), yani paylaşılmaz; 2002 sonrası edinilenler paylaşılır.
Hangi mallar edinilmiş, hangileri kişisel?
Edinilmiş mallar (m.219): çalışma karşılığı gelirler ve bunlarla alınanlar, SGK/BES ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatı, kişisel malların gelirleri (kira geliri!), edinilmiş malların yerine geçen değerler. Kişisel mallar (m.220): evlilikten önce sahip olunanlar, evlilik içinde miras veya bağışla gelen mallar, kişisel kullanım eşyası, manevi tazminat alacağı, kişisel malın yerine geçen değerler. İspat yükü kişisel olduğunu iddia edendedir; aksi halde mal edinilmiş sayılır (m.222). Örnek: babadan miras kalan ev kişiseldir; ancak kirası edinilmiştir; miras parasıyla alınan araba kişiseldir.
Hesap nasıl yapılır?
Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (m.225); o tarihten sonra edinilenler paylaşılmaz. Ancak malların değeri tasfiye (karar) tarihindeki değerle hesaplanır (m.235). Her eşin edinilmiş mallarından borçları düşülür, artık değer bulunur; diğer eş bunun yarısını alır (m.236). Boşanmadan önceki bir yıl içinde yapılan olağan dışı bağışlar ve mal kaçırma amacıyla yapılan devirler hesaba eklenir (m.229) ve üçüncü kişiye karşı da dava açılabilir (m.241). Zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim kusurlu eşin payını azaltabilir veya kaldırabilir (m.236/2).
Sık sorunlu kalemler
Kredili ev: evlilik içinde ödenen taksitler oranında edinilmiş sayılır; evlilik öncesi peşinat ve taksitler kişiseldir; borcun kalan kısmı düşülür. Ziynet eşyası: düğünde takılan altınlar, yerleşik içtihada göre kim taktıysa taksın kadına aittir, kişisel maldır; iadesi ayrı bir davadır ("ziynet alacağı") ve ispat için düğün fotoğrafı, tanık gerekir. Şirket hissesi: evlilikte kurulan şirket edinilmiştir; değerleme bilirkişiyle yapılır; hisse bölünmez, değer ödenir. Araç, banka hesabı, BES: dava tarihindeki bakiye ve değerle hesaba girer. Ev eşyası: uygulamada değeri düşük olduğu için genellikle aynen bölüşülür.
Mal ayrılığı sözleşmesi
Eşler evlenmeden önce veya evlilik içinde noterde mal rejimi sözleşmesi ile mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı seçebilir (m.203–205). Evlenirken evlendirme memuruna bildirilen seçim de geçerlidir. Sözleşme geçmişe yürümez; imza tarihinden itibaren geçerlidir.
Sık sorulan sorular
Ev eşimin adına ama parasını ben ödedim.
Evlilik içinde edinilmişse tapu kimin adına olursa olsun edinilmiş maldır, yarı yarıya hesaba girer. Sizin kişisel malınızdan (miras parası) ödeme yaptıysanız ayrıca "değer artış payı" (m.227) isteyebilirsiniz.
Eşim boşanmadan önce evi kardeşine devretti.
Boşanma davasından önceki bir yıl içindeki devirler ve mal kaçırma amaçlı tüm devirler hesaba eklenir (m.229); ödenmezse kardeşe karşı dava açılabilir (m.241). Delil için tapu ve banka kayıtlarını mahkemeden isteyin.
Evlenmeden önce aldığım evin değeri arttı, eşim pay ister mi?
Ev kişisel maldır; değer artışı da kişiseldir. Ancak evlilik içinde evin kredi taksitleri edinilmiş gelirden ödendiyse o oranda eşin katkısı hesaplanır.
Mal ayrılığı sözleşmesi yapmak eşimi kırar mı diye çekiniyorum.
Hukuki değil kişisel bir karar; ancak sözleşme evlilik içinde her zaman noterde yapılabilir ve yalnızca ileriye etkilidir. Miras, aile şirketi gibi durumlarda yaygındır.
Bu konuda sorunuzu yazın
Aile hukuku konusunda genel bilgi veren yapay zekâ asistanı. Günde 3 ücretsiz soru. İsim, TC, telefon gibi kişisel bilgi yazmayın — soru kaydedilmez, kimlik bilgisi istenmez.
Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık değildir. Kanun değişiklikleri ve içtihatlar sonucu etkileyebilir. Somut durumunuz için bir avukata başvurun.